به تشبيه بوده‌اند ! ؟ گفتم : نه ، مىگويند اين روايات را پيامبر ( ص ) نفرموده‌اند بلكه به ايشان بسته‌اند . فرمود : در مورد نياكان من هم همين عقيده را داشته باشيد كه آنان در اين مورد چيزى نگفته‌اند و برايشان بسته‌اند . سپس فرمود : هر كس معتقد به جبر و تشبيه باشد كافر و مشرك است و ما از او در دنيا و آخرت بيزاريم . اى پسر خالد ! همانا برخى از غلات ( غلوّكنندگان ) كه بزرگى خداى جل جلاله را كوچك پنداشته‌اند ، اين اخبار را از سوى ما جعل كرده‌اند و هر كس ايشان را دوست بدارد ، به درستى كه ما را دشمن داشته است ، تا آخر خبر . « 1 » ( 1 ) محمد بن ابى عمير « 2 » مىگويد به حضور سرور خودم موسى بن جعفر ( ع ) رسيدم و گفتم : اى پسر رسول خدا ! توحيد به من بياموز . فرمود : اى ابو احمد ! در مورد توحيد از آنچه خداوند تبارك و تعالى در كتاب خود فرموده است تجاوز مكن كه هلاك مى - شوى و بدان كه خداوند متعال واحد ، احد ، و صمد است . نه فرزندى مىزايد كه از او ارث ببرد و نه زاييده است كه شريكى داشته باشد و نه همسر مىگيرد و نه فرزند و شريك . او آن زنده‌يى است كه هرگز نمىميرد و توانايى است كه ناتوان نمىشود و چيره‌يى است كه مغلوب نمىشود و بردبارى است كه شتاب نمىكند و جاودانه‌يى است كه نابود نمىشود و باقىيى است كه فانى نمىشود و پايدارى است كه زايل نمىگردد و توانگرى است كه نيازمند نمىشود و نيرومندى است كه زبون نمىگردد و دانايى است كه نادان نيست و دادگرى است كه ستم نمىكند و بخشنده‌يى است كه بخل نمىورزد . عقلها و اوهام را ياراى درك او نيست . اقطار به او احاطه نمىيابد . مكانى او را در بر نمىگيرد . ديدگان او را در نمىيابند و او ديدگان را در مىيابد و او لطيف آگاه است و هيچ چيز مانند او نيست و او شنواى بيناست . نباشد راز گفتن سه كس ، مگر او چهارم ايشان است و نه راز گفتن پنج كس ، مگر اينكه او ششم ايشان است و نه كمتر از اين و نه بيشتر ، مگر اينكه او با ايشان است هر كجا باشند ، و او

--> ( 1 ) . اين روايت با سلسلهء اسناد و دنبالهء آن در صفحهء 142 جلد اول كتاب عيون اخبار الرضا ، صدوق ، ( رضي الله عنه ) چاپ 1377 قمرى ، قم آمده است . م . ( 2 ) . محمد بن زياد بن عيسى : معروف به ابن ابى عمير ، از اصحاب حضرت موسى بن جعفر و حضرت رضا و حضرت جواد و از اصحاب اجماع است . مدتها زندانى هارون و مامون بوده ، در 217 قمرى درگذشته است . وى نود و چهار كتاب تاليف كرده است . رك . به : نجاشى ، رجال ، ص 228 ، چاپ قم . م .